Analizy przestrzenne w biznesie - wprowadzenie.
Location Intelligence, czyli wykorzystanie GIS w analityce biznesowej. Rozwój platform GIS dla biznesu w odpowiedzi na zmiany trendów na rynku IT, w szczególności Business Intelligence.
Spis Treści
- Rozwój IT, a rozwój GIS
- Sytuacja w Polsce
- Wielka Trójka GIS
- Narzędzia GIS dla biznesu
- Integracja GIS i BI
- Dalszy rozwój
Rozwój IT, a rozwój GIS
Zagadnienie analiz przestrzennych wiąże się nierozerwalnie z pojęciem GIS (Geographic Information System), które w świecie informatyki gości już od 40 lat. Rozwój systemów klasy GIS szedł w parze z rozwojem technologii informatycznych oraz innych systemów informacyjnych. Jednak fakt, że GIS był wykorzystywany głównie przez geodetów sprawiło, że systemy te zostały uznane za skomplikowane i trudne do implementacji w innych środowiskach. Jednak wraz lawinowym rozwojem systemów informacyjnych, który rozpoczął się w latach 90-tych, a w pierwszym dziesięcioleciu XXI wieku objął wszystkie kraje rozwinięte, dostrzeżono możliwość wykorzystania narzędzi GIS również w biznesie (systemy GIS dla biznesu nazywane są Location ). Oczywiście w światowej kolebce GISu, czyli w Stanach Zjednoczonych, już wiele lat wcześniej pojedyncze firmy przeprowadzały analizy przestrzenne dotyczące sprzedaży czy lokalizacji placówek. Jednak rozwój i upowszechnienie technologii w XXI wieku przyniosło wiele nowych możliwości takich jak darmowy dostęp do danych społeczno-ekonomicznych oraz rozwój aplikacji open-source’owych dla środowiska Windows i innych systemów operacyjnych, a przede wszystkim przyczyniło się do rozwoju społeczeństwa informacyjnego mającego świadomość wagi posiadanych danych i ukrytej w nich wiedzy.
Sytuacja w Polsce
Nowe spojrzenie na dane w korporacjach zachęciło przedsiębiorstwa tworzące oprogramowanie GIS do stworzenia narzędzi, które mogłyby być wykorzystywane przez klientów biznesowych. Jednak pojawienie się takich narzędzi nie spowodowało skokowego wzrostu zainteresowania firm analizami przestrzennymi.
Na przykładzie Polski trzeba zaznaczyć, że często polskie firmy nie dysponują systemami, które w krajach o wyższym poziomie informatyzacji są uznawane za podstawowe jak chociażby ERP czy CRM, więc trudno jest wymagać aby firma nie posiadająca podstawowych systemów zainteresowała się systemem GIS, który niestety nie jest widziany przez polskich przedsiębiorców jako zakup kluczowy. (W Polsce dodatkowym hamulcem rozwoju sektora GISu dla biznesu jest niska popularność innych systemów szeroko rozpowszechnionych w krajach zachodnich, takich jak ERP czy CRM. Trudno zatem oczekiwać, że organizacja nie posiadająca podstawowych z punktu widzenia obsługi klienta i analizy sprzedaży systemów będzie zainteresowana systemami klasy GIS. Nie są one zatem postrzegane jako zakup kluczowy) Innym problemem ekspansji Location Intelligence jest poczucie użytkowników / decydentów, że analizy danych na mapach są raczej dodatkiem do prezentacji, kolorowym obrazkiem a nie treścią analityczną pozwalającą obniżać koszty w przedsiębiorstwach.
Wielka Trójka GIS
Na rynku jest dostępnych bardzo wiele rozwiązań klasy GIS, spośród których tylko kilka jest specjalnie dedykowanych dla biznesu. Z pośród trzech największych producentów GIS (Intergraph - Geomedia, ESRI - ArcGIS, Pitney Bowes - MapInfo) najwcześniej swoją ekspansje dla klienta biznesowego rozpoczęła firma Pitney Bowes promując oprogramowanie MapInfo wraz z paczką danych. W wielkiej trójce producentów firma ESRI raczej skupiała się na przedstawianiu możliwości wykorzystania w biznesie już istniejących narzędzi, natomiast produkt dedykowany konkretnie dla Location Intelligence, MapIt, powstał dopiero w roku 2010 i nie jest jeszcze znany na rynku polskim. Natomiast Intergraph skupia się na specjalistycznych rozwiązaniach inżynieryjnych oraz geodezyjnych.
Narzędzia GIS dla biznesu
Powstałe narzędzia nie podążały jednak za trendami w IT, gdzie na pierwszy plan jako środowisko analityczne zaczęły wychodzić systemy Business Intelligence (BI). Systemy BI bazujące na rozwiązaniach serwerowych współpracujących z hurtowniami danych wyprzedzały programy działające na bazie pojedynczej licencji desktopowej łatwością obsługi, dostępu do danych i ceną. Na bazie tych procesów producenci GIS zaczęli tworzyć specjalne złączki pomiędzy systemami BI i GIS dające pewien poziom integracji. Jednak cały czas brakowało narzędzia w pełni integrowanego z systemami BI, które automatycznie publikowałoby mapy z danymi korporacyjnymi w kokpicie menadżerskim. W tym kierunku podążała firma QIQ Solutions z Australii, która posiadała swoje własne narzędzie BI, które jednak zostało sprzedane firmie Hyperion w 2004 roku. Australijczycy oferowali swój system BI razem z systemem pozwalającym prezentować dynamicznie dane na mapie oraz analizować je. W transakcji z Hyperionem została sprzedana tylko część raportująca, natomiast system mapowy został wydzielony i miał być rozwijany przez osobną firmę będącą kontynuatorką QIQ Solutions. System mapowy QIQ Solutions został następnie przystosowany do integracji z narzędziem BI Hyperiona. W rok po transakcji z Hyperionem, czyli w 2005 roku, w Kanadzie pojawiła się odpowiedź na rozwiązanie australijskie - mianowicie powstała firma APOS System integrująca system raportujący Business Objects z produktami firmy ESRI. Po przejęciu Business Objcets przez firmę SAP, APOS rozpoczął integrację także innych produktów.
Integracja GIS i BI
W tym czasie specjaliści z dawnego QIQ Solutions, operujący teraz pod szyldem Integeo rozpoczęli tworzenie aplikacji integrującej się na poziomie interfejsu z większością systemów BI. Obecnie system mapowy Integeo, nazwany po transakcji z Hyperionem Map Intelligence integruje się z platformami BIRT, Business Objects, Cognos, Hyperion, Microsoft Reporting, MicroStrategy, OBIEE oraz QlickView. Dla przedsiębiorstw nie posiadających żadnego systemu BI przygotowano wersję dla MS Excel.
Dalszy rozwój
Należy potrzeć w przyszłość z optymizmem pod względem rozwoju analiz przestrzennych na świecie i w Europie, ale także i w Polsce. Świadomość jak cenne są dane posiadane przez firmy jest coraz większa. W wieku informacji można swobodnie założyć, że jeżeli nie informacja nie jest wykorzystywana w pełni w działalności biznesowej to firma na tym traci. Dotyczy to również danych posiadających kontekst geograficzny. Tę relację bardzo trafnie opisuje angielskie zdanie, które pojawiło się na stronach firmy Google jako tytuł artykułu o analizach przestrzennych w środowisku BI: „You can be lost in data without a map”.
